Inversa academia.

As FINTECH fronte a concentración bancaria.

Actualidade
16 February 2021
CONCENTRACIÓN BANCARIA

A concentración empresarial que deixa un negocio en mans duns poucos é un perigo en calquera sector económico xa que ameaza a existencia dunha competencia sa, e por tanto, ameaza tamén aos intereses dos consumidores.

No sector financeiro saltaron todas as alarmas. En 12 anos pasamos de ter 62 entidades a 12, sí, liches ben e non me equivoquei. En 12 anos quedáronse 50 entidades financeiras polo camiño!

Esta redución do número de entidades bancarias que operan no mercado é o que se coñece como concentración bancaria. Este proceso prodúcese principalmente a través de fusións e adquisicións realizadas entre elas. As causas podémolas atopar na globalización, nas crises económicas como a do 2008 que levou á desaparición das caixas de aforros ou o propio papel do Estado favorecendo fusións e absorcións co obxectivo de lograr condicións máis favorables para as nosas entidades fronte aos competidores internacionais. A todo isto hai que unir a crise financeira do 2018 que acelerou a tendencia debido á crecente dificultade do sector bancario para rendibilizar o seu modelo tradicional ante a baixada de tipos de interese de referencia a mínimos históricos. Para poder competir con garantías necesitan maiores ingresos e reducir custos operativos mediante sinerxias e economías de escala.

Esta imaxe fala por si soa.

 

Mapa da concentración bancaria en España (Fonte ABC)

CONCENTRACIÓN BANCARIA


O devandito "unha imaxe vale máis que mil palabras" neste caso cobra todo o seu sentido. Sobran as palabras para explicar como estamos en España, con todo, recurriremos a elas para falar dos riscos que conleva un exceso de concentración.

- Por unha banda pode dar lugar a situacións de exclusión financeira onde un número elevado de cidadáns e empresas vexan restrinxido o seu acceso ao crédito. A banca reduce a capacidade de outorgar créditos a familias e empresas, xa que as entidades que se xuntan non poden asumir o dobre de risco dunha empresa ou dun particular; desaparecen por tanto, ou se reducen considerablemente, as posibilidades de diversificación financeira.

- Doutra banda tamén pode implicar grandes riscos a longo prazo para a estabilidade do sistema bancario, o cal pode pasar a estar controlado por grandes entidades de crédito interconectadas que operarían en condicións virtuais de oligopolio. É dicir, estamos ante un mercado con poucos oferentes e moitos demandantes ou o que é o mesmo ante unha competencia imperfecta onde son os vendedores os que teñen o poder de poñer as condicións e de influír nos prezos.

- Existe tamén un risco sistémico preocupante inherente aos bancos con excesivo tamaño que expón interrogantes sobre a estabilidade do sistema e a efectividade de ferramentas como os plans de recuperación, a garantía de depósitos, o fondo de resolución bancaria etc. Falamos de Bancos sistémicos que "non se poden deixar caer" polas enormes e graves consecuencias que poderían levar a unha quebra nacional e mesmo nalgúns casos internacional como vimos con Lehman Brothers que arrastrou a medio mundo coa súa caída.

Pero non todo son malas noticias. A aparición das Fintech supón eliminar as barreiras de entrada a servizos que ata o de agora só podían ofrecer uns poucos. A especialización das mesmas e a diminución de custos que supón operar a través de internet supón un cambio significativo que lles permite actuar como ferramentas antioligopolistas. A convivencia de novas solucións coas antigas debuxan un novo ecosistema financeiro máis equilibrado. Isto é fundamental para calquera sociedade e está unido ao funcionamento do tecido empresarial, do propio sistema público e da cidadanía no seu conxunto por iso os poderes públicos deben velar polo seu bo funcionamento. En España existen varios órganos encargados da supervisión e control. A máxima autoridade en materia de política financeira corresponde ao Goberno, en concrero ao Ministerio de Economía e Competitividade destacando o papel da CNMV adscrita ao devandito Ministerio a través da Secretaría de Estado e Apoio á empresa. Con personalidade xurídica propia e plena capacidade pública e privada destaca o labor do Banco de España que á súa vez é responsable de executar tarefas impostas polo Banco Central Europeo.

Mención aparte merecen as Big Tech como Google, Amazon ou Whatsapp cuxa enorme sombra deixa interrogantes por resolver. Son moitas as que empezan a ofrecer servizos de pagos e finanzas supoñendo unha nova ameaza de concentración de poder. De momento as barreiras de entrada para poder operar nos distintos países actúan de freo e control. Os primeiros pasos están a dalos a través de alianzas con outras empresas xa consolidadas pero o seu percorrido aínda está a empezar e non deixa impasible a ningún dos actores do ecosistema financeiro.

 

 

Imagen de <a href="https://pixabay.com/es/users/sarahrichterart-1546275/?utm_source=link-attribution&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=image&amp;utm_content=2435605">Sarah Richter</a> en <a href="https://pixabay.com/es/?utm_source=link-attribution&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=image&amp;utm_content=2435605">Pixabay</a>

 

concentración bancaria CROWDFACTORING Crowdlending Finanzas FinTech
Berta Otero Serantes
Berta Otero Serantes
CMO

Se queres contribuír en Academia Inversa como experto faite socio do coñecemento.